دکتر فرشته اسفندیاری متخصص مغز و اعصاب و داپلر عروق مغز از آلمان

کلینیک تخصصی سردرد
دکتر فرشته اسفندیاری
متخصص مغز و اعصاب
و داپلر عروق مغز از آلمان

چگونه سردرد میگرنی را تشخیص دهیم و آنرا درمان کنیم؟

1398/03/17

تشخیص میگرن

 

سردرد میگرن بر اساس شرح حال و معاینه فیزیکی نورولوژیک دقیق (کرایتریای تشخیص میگرن ارائه شده توسط IHS) گذاشته می شود، ولی متخصص مغز و اعصاب ممکن است برای رد کردن سایر عوامل ایجاد کننده سردرد مثل تومور مغزی یا خونریزی مغزی و یا کلافه های عروق مغز (AVM) برای بیمار، اقدامات پاراکلینیک مثل ام آر آی مغز و سونوگرافی داپلر عروق مغز (ترانس کرانیال) و کاروتید (TCD & ECD) درخواست کند.

کرایتریای تشخیص میگرن ارائه شده توسط انجمن بین المللی سردرد (IHS) بدون اورا (Migraine without Aura)

حداقل پنج حمله سردرد که 4 تا 72 ساعت (بدون درمان) طول بکشد و حداقل 2 مورد از 4 مورد زیر را داشته باشد:

1- سردرد یکطرفه
2- سردرد ضرباندار
3- سردرد متوسط یا شدید (به طوریکه شخص را از فعالیت های روزانه باز دارد)
4- با فعالیت و بالا رفتن از پله ها شدیدتر شود
در حین سردرد حداقل یکی از 2 مورد زیر وجود داشته باشد:

1- فتوفوبی  (حساسیت به نور) یا فنوفوبی (حساسیت به صدا)
2- تهوع یا استفراغ

کرایتریای تشخیص میگرن با اورا (Migrain with Aura)

حداقل دو حمله سردرد که حداقل 3 تا از 4 مورد زیر را داشته باشد:
یک یا تعداد بیشتر علامت اورا (پیش درآمد میگرن) که به طور کامل برگشت پذیر است و ناشی از اختلال عملکرد قشر مغز یا ساقه مغز در اثر تنگ شدن موقت رگهای مغز است.
حداقل یک علامت اورا که به آهستگی در عرض بیشتر از 4 دقیقه ایجاد می شود یا 2 اورا که به ترتیب و متوالی ایجاد شوند.

 

میگرن عصبی

میگرن عصبی چیست؟

پزشکان معتقدند سردرد یک طیف است که یک سر آن میگرن و سر دیگر آن سردرد تنشی است. میگرن عصبی در واقع وسط این طیف است و ترکیبی از سردرد تنشی و سردرد میگرنی است از این رو Mixed Migraine Tension Hedache نام دارد.

علائم میگرن عصبی در واقع ترکیبی از علائم میگرن و نشانه های سردرد تنشی است. شیوع میگرن عصبی در خانمها بیشتر است.

سردرد میگرنی در اثر آزاد شدن نوروترنسمیترهای درد از پایانه های عصبی اطراف عروق مغز و تاثیر روی رگهای مغز (تنگ و گشاد شدن) ایجاد می شود. میلیونها نفر در سراسر جهان میگرن را تجربه می کنند.

سردرد تنشی در اثر انقباض عضلات سر و گردن ایجاد می شود. سردرد تنشی براساس آمار سازمان جهانی بهداشت شایع ترین نوع سردرد درکل جهان محسوب می شود.

از آنجاییکه میگرن عصبی ترکیبی از هر دو نوع سردرد میگرنی و تنشی است در وسط طیف قرار می گیرد و تصور می شود ابتدا میگرن شروع می شود و بعد تنش و استرس ایجاد شده موجب تحریک سردرد تنشی می شود.

برای بعضی بیماران این نوع سردرد با داروهای مسکن در دسترس و پرهیز از مواجهه با عوامل محرک سردرد کنترل می شود.

نشانه های میگرن عصبی

همانطور که گفته شد نشانه میگرن عصبی ترکیبی از علائم هر دو نوع سردرد میگرنی و تنشی است؛ با این حال علائم از فردی به فرد دیگر فرق می کند مثلا در بعضی بیماران علائم بخش میگرنی شدیدتر از تنشی است و در بعضی علائم سردرد تنشی شدیدتر از سردرد میگرنی است.

نوع درد در میگرن عصبی از یک درد فشارنده گنگ تا ضربان دار متغییر است و ممکن است بیمار درد خفیف تا شدید را تجربه کند.میگرن عصبی معمولا از 4 تا 72 ساعت طول می کشد.

نشانه های میگرن عصبی شامل:

1- درد در یک سمت یا هر دو سمت سر که با فعالیت بدتر می شود.

2- تهوع یا استفراغ

3- حساسیت به نور، صدا یا هر دو

4- درد گردن

5- خستگی

6- تحریک پذیری

7- افسردگی

8- بی حسی، گزگز یا ضعف اندامها

 

روشهای پیشگیری از میگرن عصبی چیست؟

هرچند که علت اصلی میگرن هنوز کاملا مشخص نشده ولی یکسری عوامل تحریک کننده شناخته شده که پرهیز از موتجهه با آنها می تواند در پیشگیری از میگرن عصبی موثر باشد:

1- الکل بخصوص آبجو وشراب قرمز

2- نور شدید یا رقص نور

3- بعضی بوها

4- گرسنگی و دیر شدن وعده غذایی 

5- بعضی غذاها و نگهدارنده ها مثل نیتراتها

6- اختلال خواب چه بصورت کم خوابی و چه پر خوابی

7- سیکل قاعدگی و تغییرات هورمونی

8- مصرف بیش از حد مسکن یا محرومیت از کافئین

9- هرگونه استرس و تنش روحی و جسمی

 

محاسبه شدت سردرد میگرن

قبل از شروع درمان، پزشک متخصص سردرد باید شدت و درجه سردرد شما را ارزیابی کند. بهترین راه برای این کار این است که با یک پرسشنامه ساده از بیمار بپرسیم که چند روز در هفته یا ماه را به خاطر سردرد از کار یا مدرسه غیبت داشته است و یا نتوانسته به فعالیتهای روزانه خود برسد، تهیه این پرسشنامه هم در تعیین نوع درمان میگرن (دارویی و غیر دارویی) به پزشک کمک می کند و هم معیاری است برای سنجش بهبودی سردرد پس از درمان ، به این ترتیب که بیمار تعداد روزهای سردرد خود را در هفته قبل از شروع درمان و پس از شروع درمان مقایسه می کند و به میزان بهبودی سردرد پی می برد.

روشهای درمان میگرن

 

درمان دارویی میگرن

  1. درمان دارویی میگرن

داروهای مسکن میگرن که بدون نسخه در دسترس هستند:

داروهای مسکن و ضد التهاب مثل استامینوفن ، آسپرین، بروفن و ناپروکسن می تواند باعث کاهش سردرد شوند. بعضی از اینها در ترکیب با هم و کافئین، مسکنهای مخصوص مرحله حاد میگرن را می سازند (مثل نوافن). در هر صورت استفاده بیش از حد مسکنها (بیشتر از 15 روز در ماه) ممکن است خود به سردردهای وابسته به مسکن و علائم گوارشی در فرد منجر شود.

 

نقش تریپتانها در درمان میگرن

  1. تریپتانها

انواع دسته دارویی تریپتانها شایعترین داروهایی هستند که برای درمان مرحله حاد حمله میگرن استفاده می شوند. وقتی کاملا می توانند موثر باشند و باعث قطع سردرد شوند که در همان ابتدای شروع سردرد میگرن خورده شوند. سوماتریپتان، ریزاتریپتان، آلموتریپتان و ... از این دسته اند. ترکیب سوماتریپتان و ناپروکس (Treximet)  هم بسیار در فروکش کردن حمله سردرد میگرن موثر است.

افراد مبتلا به فشار خون بالا، بیماری قلبی و سکته مغزی باید از مصرف تریپتانها پرهیز کنند. به علت تداخل دارویی زیاد تریپتانها با داروهای دیگر حتما باید هنگام استفاده از آنها با متخصص مغز و اعصاب خود مشورت کنید و از مصرف همزمان تریپتانها مثل سوماتریپتان با ضد افسردگی ها یا داروهای  ضد تشنج به طور خود سرانه اجتناب کنید.

عوارض جانبی تریپتانها شامل تهوع، سرگیجه، سوزن سوزن شدن یا بیحسی اندامها، گر گرفتگی و یا درد قفسه سینه است.

در صورت بروز عوارض شدید و یا طولانی مدت حتما به پزشک مراجعه کنید.

نتیجه درمان میگرن

سردردهای وابسته به مسکن Medication overuse Headache (MOH)

مصرف بیش از حد مسکن ها و داروهای موقع حمله میگرن می تواند منجر به سردرد مزمن شود. شما نباید بیش تر از 2 بار در هفته مسکن استفاده کنید. برای رهایی از سردرد مزمن، شما باید زیر نظر پزشک متخصص سردرد، مصرف مسکن را بتدریج کم و قطع کنید.

مسکنهای حاوی مواد مخدر مثل کدئین باید حتما زیر نظر پزشک مصرف شوند چراکه احتمال وابستگی به آنها وجود دارد.

علاوه بر درمان حمله حاد میگرن که شامل مسکن ها و انواع تریپتانها و آرگوتامین هستند. درمانهای نگهدارنده روزانه که استفاده از آنها باعث می شود حمله میگرن ایجاد نشود ممکن است توسط متخصص سردرد برای کنترل میگرن توصیه شود.

 

چه موقع میگرن نیاز به درمان دارد؟

اگر حمله سردرد میگرن تکرار شونده باشد (2بار در هفته و بیشتر تکرار شود) و یا آنقدر شدید باشد که فرد را از فعالیتهای روزانه باز دارد و مانع فعالیتهای روزمره بیمار شود، داروهای نگهدارنده باید دو روز مصرف شوند تا حمله میگرن ایجاد نشوند.

 

آیا درمان شما کارساز بوده؟

بعد از اینکه دو یا سه حمله سردرد را درمان کردید از خود بپرسید آیا درمان به اندازه کافی برای قطع سردرد موثر بوده است؟اگر نه با متخصص مغز واعصاب خود راجع به تغییر داروها مشورت کنید.

نکته مهم این است که حتما مطمئن شوید دارو به محض شروع حمله سردرد و حداکثر ظرف 2 ساعت از شروع حمله خورده شود. تاخیر در مصرف داروهای مرحله حاد میگرن موجب درمان غیر موثر می شود و از آنجاییکه در طی حمله میگرن، حرکات معده و روده و دستگاه گوارش کند می شود، جذب خوراکی دارو به سختی انجام می گیرد و درمان خوراکی موفقیت آمیز نمی شود.

 

 

نظرات کاربران

برای این مقاله نظری ثبت نشده است.برای ثبت نظر باید وارد سایت شوید.